Poczet królów i książąt polskich

Jan Matejko / Zygmunt Papieski / Leonard Stroynowski

dostrzeż więcej niż widać

Sklep

Poczet królów i książąt polskich

Jan Matejko / Zygmunt Papieski / Leonard Stroynowski

Poczet królów i książąt polskich

od 4,000.00

Dawni królowie tej ziemi. Historyczny poczet królów i książąt polskich – znany nam z lekcji historii, a wizerunki, stroje królewskie i książęce pamiętamy jak nie z książek, to choćby z banknotów. Poczet został odmalowany w kolorze przez Zygmunta Papieskiego oraz Leonarda Stroynowskiego według rysunków Matejki. Reprodukcje obrazów z Wyd. Salonu Malarzy Polskich w Krakowie, opisujemy z wierszami Władysława Bełzy (źródło: Księgarnia H. Altenberga, Lwów, 1897).

Spójrz na twe dzieje, małe pacholę,
Spójrz na twą przeszłość odwieczną,
A duma błyśnie na twojem czole,
Jakąś jasnością słoneczną.

Wzrok się twój dziwnym blaskiem rozświeci,
Myśl spoważnieje od młodu,
Gdy długi szereg zgasłych stuleci,
I chwałę ujrzysz narodu!

Jakież to czasy, jacy rycerze,
Z wieków wychylą się toni:
Zaszumią skrzydła, zagrzmią puklerze,
I stara szabla zadzwoni.

Ujrzysz twych królów na złotym tronie,
Zdobnych we wszystkie zaszczyty;
Nad twoją głową sztandar powionie,
Chwałą Grunwaldu okryty!

A kędy zwrócisz oczęta modre,
Kędy wytężysz źrenice:
Tu po Dniepr siny, a tam po Odrę,
Ujrzysz twych krajów granice.

A gdy ku ziemi nakłonisz ucho,
To cały spłoniesz w zachwycie,
Gdy ona szeptać zacznie ci głucho,
O dawnym, świetnym swym bycie.

Gdy w twych olśnionych oczach rozwinie,
Tych mężów szereg wspaniały,
Co pracowali dla niej jedynie,
Dla jej wielkości i chwały.

Ona nauczy, ona ci powie,
Jak czcić te czasy minione,
W których Piastowi dwaj aniołowie,
Z rąk bożych dali koronę;

W których Lech mężny, król siwobrody,
Przez dzielne wsławił się ramię,
Co trzebił puszcze, budował grody,
I orła dał nam za znamię;

I w których postać Wandy królewny,
Jak promień gwiazdy lśni złotej,
Że dotąd jeszcze w legendzie rzewnej,
Naród wysławia jej cnoty.

Takie to dzieje, takie przykłady,
Są twoją dawną spuścizną:
Te Lechy, Piasty — to twe naddziady,
A kraj ten — jest twą Ojczyzną.

A któreż dziecko nie będzie rade,
Ujrzeć swą matkę jedyną?
Więc miłość Polski na pierś ci kładę,
Jak twój talizman, dziecino!

Patrz, miłość owa, co budzi dreszcze,
I w młode puka serduszko,
Zrodziła takie męże i wieszcze,
Jak nasz Mickiewicz, Kościuszko.

Ona wydała wielkich hetmanów,
I mężów sławnych bez liku,
Takich Czarnieckich, Czackich, Rejtanów,
Śniadeckich przy Koperniku.

Niechże ten promień świętej miłości,
Który przyświecał tak wielu,
I twemu życiu drogę uprości,
I niech cię wiedzie do celu!

Jan Matejko to zdecydowanie najbardziej znany malarz polskiej historii. W XIX wieku, w czasach jarzma austriacko-prusko-rosyjskiego, przedstawiał na płótnach kawał zagadnień towarzyszących istotnym wydarzeniom mającym miejsce w niemal tysiącletnich dziejach naszego kraju. Nie stronił od unowocześniania swoich arcydzieł poprzez mieszanie wątków, postaci i innych niekonwencjonalnych rozwiązań, które możemy sprawdzić w muzeach, albumach lub wystawić reprodukcje poligraficzne Donum Artis na swoich ścianach i dać się przyjrzeć również innym.

Za słowami Michała Krajskiego z tygodnika Polska Niepodległa: „Można powiedzieć, że malarz ten był kimś więcej niż wielkim artystą – także nauczycielem narodu, który ukazywał momenty świetności i upadku, jakie przeżywała nasza ojczyzna”.

Zestaw

Mieszko I (urodz. 931 † 992, panował lat 31)

100.00
Syn Ziemomysła a prawnuk Piasta / Na polskim tronie zasiada; / Wznosi świątynie, buduje miasta / Liczne biskupstwa zakłada / Kraj swój oświeca w Chrystusa wierze; / I siłą swego oręża / Walczy z Niemcami, Brandenburg bierze / Dzikich Lutyków zwycięża.
Wyczyść

Bolesław I Chrobry (urodz. 967 † 1025, panował lat 33)

100.00
Bolesław Chrobry, dzieło ojcowe / Chlubnie do końca prowadzi / Dwakroć Kijowian gromi na głowę / Z Pomorzem kończy najgładziej / Graniczne słupy od rzeki Sali / Po Dniepru stawia aż tonie; / Pierwszy to z władców, co najwspanialej / W królewskiej błyszczy koronie.
Wyczyść

Mieczysław II Gnuśny (urodz. 990 † 1034, panował lat 9)

100.00
Ale co ojciec zdobył orężem / To syn roztrwonił zgnuśniały / Ryxa, niemkini, włada nad mężem / Grabi monarszy skarb cały / Brzetysław Kraków, Konrad Morawy / Najeżdża, ogniem pustoszy... / W kraju bój kipi zajadły, krwawy / Ale któż wrogów wypłoszy?
Wyczyść

Kazimierz I Odnowiciel (urodz. 1016 † 1058, panował lat 18)

100.00
Chyba ty królu, Odnowicielem / Od twego ludu nazwany / Chyba ty będziesz pocieszycielem / I krwawe zgoisz nam rany! / Jakoż pod sterem króla Kaźmierza / Ojczysta krzepi się nawa: / On bunt Prusaków dzielnie uśmierza / I tłumi rokosz Masława.
Wyczyść

Bolesław II Śmiały (urodz. 1041 † 1089, panował lat 22)

100.00
Chwałą pradziada Bolesław owian / Dzielnie od razu poczyna; / Odpiera Czechów, gromi Kijowian / Nad Cisą bije Węgrzyna / Lecz krwią biskupa splamiwszy dłonie / Wziął kij pielgrzymi w ramiona / I na pokucie, w dalekiej stronie / W osamotnieniu gdzieś kona.
Wyczyść

Władysław I Herman (urodz. 1043 † 1112, panował lat 21)

100.00
Odtąd się w Polsce naszej źle dzieje / W kraju chce władać najlichszy / Syn króla, Zbigniew, bezprawia sieje / I przeciw ojcu wciąż wichrzy / Węgrzy panują w murach Krakowa / Rusin w granice się wdziera... / W kraju wre smutna walka domowa / Wśród której Herman umiera.
Wyczyść

Bolesław III Krzywousty (urodz. 1085 † 1139, panował lat 37)

100.00
Ster panowania w żelazne dłonie / Po śmierci ojca syn bierze / Ale nie myśląc gnuśnieć na tronie / Poczyna jako rycerze / Hardych Pomorzan gromi swywole / Przy Ujściu bije Prusaków / Krwią Niemców bujnie skrapia Psie pole / I szerzy sławę Polaków.
Wyczyść

Władysław II (urodz. 1104 † 1159, panował lat 9)

100.00
Już Krzywousty zamknął powieki / Syt ziemskiej sławy i czynów / Ale zostawił kraj bez opieki / Dzieląc go miedzy swych synów / Pierwszy z nich berło ujął w prawicę / Władysław, prawem starszyzny; / Lecz gdy na braci godził dzielnice / Został wygnany z ojczyzny.
Wyczyść

Bolesław IV Kędzierzawy (urodz. 1127 † 1173, panował lat 25)

100.00
Po nim panował Bolesław czwarty / Opiekun młodszych swych braci; / Lecz kraj na cztery części rozdarty / Coraz to dawną moc traci / A gdy z zachodu Niemiec zdradliwy / Z północy Prusak nań godzi: / Bujnie się polskie skąpały niwy / W łez i krwi strasznej powodzi.
Wyczyść

Mieczysław III Stary (urodz. 1131 † 1202, panował lat 10)

100.00
Trzeci to z synów Krzywoustego / Co tron ojcowski posiadał / Lecz się odwrócił naród od niego / Bo mściwą ręką mu władał / Aż za bezprawia z tronu wygnany / Resztę dni spędził w ukryciu / Gdzie od nikogo nieżałowany / Umarł po długiem swem życiu.
Wyczyść

Kazimierz II Sprawiedliwy (urodz. 1128 † 1194, panował lat 17)

100.00
Kto sprawiedliwość ludom wymierza / Ten dobroczyńcą na ziemi; / A słusznie takim lud Kazimierza / Okrzyknął usty wdzięcznemi / On ze starszyzną radził w Łęczycy / Jak wzmocnić ziemię Piastową: / To też pod sterem jego prawicy / Kraj biedny odżył na nowo.
Wyczyść

Władysław III Laskonogi (urodz. 1168 † 1231, panował lat 3)

100.00
Po jego śmierci Władysław trzeci / Co Laskonogim go zwano / Przelotnym blaskiem na tronie świeci / Nim go Leszkowi oddano / Lecz w Polskę nowy grom znów uderzy / I w wir ją nieszczęść porywa: / Oto kniaź Roman od pnia macierzy / Ruś nam Czerwoną odrywa.
Wyczyść

Leszek Biały (urodz. 1188 † 1227, panował lat 22)

100.00
Wreszcie nad Polską naczelna władza / W ręce się Leszka dostaje; / Leszek Krzyżaków do niej sprowadza / Bratu Mazowsze oddaje / Prusak z Jadźwingiem sieją mord krwawy / Świętopełk knuje bunt skryty; / A gdy król zwołał zjazd do Gąsawy / Został tam w łaźni zabity.
Wyczyść

Henryk I Brodaty

100.00
Wyczyść

Bolesław V Wstydliwy (urodz. 1221 † 1279, panował lat 52)

100.00
Po śmierci Leszka, syn małoletni / W szóstem zawładnął już lecie; / Lecz czyż książęce berło uświetni / Mąż niedorosły lub dziecię? / Na kraj wpadają dzicy Mongoli / Straszną go niszcząc nawałą... / Próżno nam Kinga wnosi skarb w soli / Gdy chleba w Polsce niestało.
Wyczyść

Leszek Czarny (urodz. 1250 † 1289, panował lat 10)

100.00
Od kruczych włosów nazwany Czarnym / Mąż dzielnej ręki i woli / Daremnie pała ogniem ofiarnym / By kraj podźwignąć z niedoli / Znosi Jadźwingów; lecz z innej strony / Straszliwa klęska nam grozi: / Oto znów Tatar puszcza zagony / I krocie dziewic uwozi.
Wyczyść

Przemysław (urodz. 1257 † 1296, panował miesięcy 7)

100.00
Po śmierci Leszka, co zmarł bezdzietnie / Przemysław dzielny zasiada; / Możeby Polsce panował świetnie / Niestety, krótko zbyt włada / Bo Brandenburczyk śmierć mu w Rogoźnie / Zgotował nagłą i srogą / I znów po kraju wiatr powiał groźnie / I burzę przygnał złowrogą.
Wyczyść

Wacław (urodz. 1272 † 1306, panował lat 5)

100.00
Chociaż Czech z rodu, lecz Niemiec z ducha / Z obcej wziął berło poręki; / Czyż on zrozumie, czyż on wysłucha / Bole narodu i jęki? / W swej »Złotej Pradze« chętnie przebywa / Gdzie końca swoich dni dożył / A kraj Łokietka z płaczem przyzywa / By kres niedoli położył.
Wyczyść

Władysław Łokietek (urodz. 1260 † 1333, panował lat 31)

100.00
Wacław umiera. — Po jego śmierci / Łokietek w Polsce znów staje; / A kraj rozdarty walką na ćwierci / Chętnie koronę mu daje / Łokietek dzielnie i mądrze włada / Gromi niewdzięcznych Krzyżaków; / Za jego życia Szląsko odpada / Lecz zato wraca nam Kraków.
Wyczyść

Kazimierz Wielki (urodz. 1310 † 1370, panował lat 37)

100.00
Król ten był królem chłopków nazwany / I stąd urosła dlań sława; / Zostawił cały kraj murowany / I mądre nadał mu prawa / Biedni tułacze wśród obcych ludów / Żydzi, z ufnością doń biegą / I słusznie naród za tyle trudów / Nadał mu tytuł Wielkiego.
Wyczyść

Ludwik, król węgierski (urodz. 1326 † 1382, panował lat 12)

100.00
Nie sercem ojca, ale ojczyma / Rządził król obcy w ojczyźnie; / Bo z rodu Piastów nikogo niema / Coby wziął berło w spuściźnie / Lecz Bóg nam zato dał w jego córze / Zapomnieć długą niedolę: / Ona jak anioł w ziemskiej purpurze / Błysnęła na tym padole.
Wyczyść

Jadwiga (urodz. 1371 † 1399, panowała lat 2)

100.00
Błogosławiona bądź, o królowo! / Po wszystkie wieki i czasy! / Tyś Litwie wniosła zbawienia słowo / W jej dzikie puszcze i lasy / Za twoją sprawą polskie orlęta / Odtąd z »Pogonią« szły społem: / W naszej pamięci tyś zawsze święta / Tyś Polski stróżem aniołem!
Wyczyść

Władysław Jagiełło (urodz. 1348 † 1434, panował lat 48)

100.00
Litewski książę w murach Krakowa / Z Jadwigą święty ślub bierze; / Ale do pochwy miecza nie chowa / Bo tak nie czynią rycerze / Owszem, gdy Krzyżak w polskiej krainie / Zabory szerzyć chciał nowe: / Król na Grunwaldu wielkiej równinie / Zbił hardych mnichów na głowę.
Wyczyść

Władysław Warneńczyk (urodz. 1424 † 1444, panował lat 10)

100.00
Młody królewicz w dziesiątem lecie / Polsce i Węgrom włodarzy / A chociaż w wieku jeszcze on dziecię / Lecz męskość bije mu z twarzy / I może wzrósłby na bohatera / Błysnął orężem zwycięskim... / Niestety! nazbyt wcześnie umiera / Pod Warną, skonem męczeńskim.
Wyczyść

Kazimierz Jagiellończyk (urodz. 1427 † 1492, panował lat 45)

100.00
Prawego serca i światłej rady / Ojczyzna miała w nim syna; / Rychło on odkrył Krzyżaków zdrady / Których do hołdu nagina / I władał mądrze, wsparłszy ramiona / Na praw rozumnych puklerzu: / Z jego też rodu, Litwa patrona / Ma w królewiczu Kaźmierzu.
Wyczyść

Jan Olbracht (urodz. 1450 † 1501, panował lat 9)

100.00
Pod Kopestrzyniem sławą okryty / Siadł Olbracht w polskiej koronie / Lecz wawrzyn młodą ręką uwity, / Często blask traci na tronie / Dotąd przysłowie trwa w polskiej mowie / Którem tak smutno on słynie: / Że za Olbrachta, zginęła szlachta / Po lasach, na Bukowinie.
Wyczyść

Aleksander (urodz. 1461 † 1506, panował lat 5)

100.00
Znowu Tatarzyn wdarł się zdradziecko / Na Ruś Czerwoną i Litwę / Kniaź Michał Gliński ruszył pod Klecko / I świetną stoczył z nim bitwę / Już król śmiertelne zalegał łoże / Gdy mu wieść ową przynoszą: / Zwycięstwo! wołał, dziękiż Ci, Boże! / Przynajmniej umrę z rozkoszą!
Wyczyść

Zygmunt Stary (urodz. 1467 † 1548, panował lat 42)

100.00
Świetne to były dla Polski lata / Nazwane złotą epoką; / Pod berłem króla rosła oświata / Kwitły nauki szeroko / I sławną była polska kraina / Z oświaty, bogactw i męstwa! / Pytaj się Orszy i Obertyna / Jakie widziały zwycięstwa?!
Wyczyść

Zygmunt August (urodz. 1520 † 1572, panował lat 24)

100.00
Z krwi Jagiellonów król to ostatni / Co włada Polskiej krainie / Litwę i Polskę łączy w ślub bratni / Pamiętną unią w Lublinie / Zwycięską wojnę wiedzie z Moskalem / Od Prus hołd lenny odbiera; / Poczem, z ogromnym narodu żalem / Zygmunt w Knyszynie umiera.
Wyczyść

Henryk Walezy (panował w roku 1574 przez 7 miesięcy)

100.00
Wytworny panicz modnego dworu / W sarmackie dostał się kraje / Lecz w nich nie zastał tego poloru / Jaki francuski dwór daje / A chociaż znalazł dzielnych serc krocie / I prawic, co wrogów grzmocą: / Przeniósł francuskie nad nie łakocie / I umknął z Polski precz, nocą.
Wyczyść

Stefan Batory (urodz. 1533 † 1586, panował lat 10)

100.00
Miecz nasz, co rdzewiał przez długie lata / Król Stefan z pochwy znów ruszy: / Pod jego grzmotem legła Uświata / Bramy Połocka i Suszy / Klucz swój oddały nam Wielkie-Łuki; / A król syt zwycięstw i chwały / Wspierał oświatę i gmach nauki / Fundował w Wilnie wspaniały.