Zbiór portretów historycznych

Poczet królów polskich: Rycheza Lotaryńska (Ryksa, zwana Błogosławioną). Reprint słynnego portretu z rysunku Jana Matejki. Historyczny poczet królów – znany z historycznych lekcji, a wizerunki, stroje królewskie i książęce pamiętamy jak nie z książek, to choćby z banknotów. Portrety z albumu wydanego nakładem Maurycego Perlesa, Wiedeń 1893. Źródło: Biblioteka Narodowa (digitalizacja obiektów w ramach projektu Patrimonium).

Rycheza lotaryńska – królowa Polski jako żona Mieszka II Lamberta. Według podań, po śmierci „gnuśnego”, „obłąkanego” Mieszka, żona jego Rycheza panuje w imieniu syna – Kazimierza Odnowiciela. Rządy niewieście nie podobają się jednak polskim panom; powstaje rokosz przeciw znienawidzonej Niemce; królowa chroni się z synem do Cesarza, do możnej swojej rodziny, uwożąc z Polski skarby i insygnia królewskie. Wygnany królewicz podąża z Niemiec na naukę do Paryża; tam w uczoności i ciszy klasztornej rozmiłowany, przywdziewa habit benedyktyński i wstępuje do sławnego klasztoru w Kluniaku. Tymczasem w Polsce wygnanie królewskiej rodziny srogo mścić się zaczyna; panowie polscy, upokorzeni, znękani bezrządem i napadami wrogów, postanawiają wygnanego królewicza na tron zaprosić. Napróżno szukają w Niemczech, po długiej wędrówce znajdują go wreszcie w Kluniaku; właśnie z miotłą w ręku zamiatał krużganki klasztorne. Ale Kazimierz jest już dyakonem, więc opat tyniecki nie może go zwolnić od ślubów zakonnych i odprawia posłów do Rzymu. Papież lituje się niedoli osieroconego narodu, pozwalając mnichowi powrócić na tron ojców i wejść w związki małżeńskie.

Na podstawie tekstu Stanisława Smolki i Augusta Sokołowskiego.

Jan Matejko to zdecydowanie najbardziej znany malarz polskiej historii. W XIX wieku, w czasach jarzma austriacko-prusko-rosyjskiego, przedstawiał na płótnach kawał zagadnień towarzyszących istotnym wydarzeniom mającym miejsce w niemal tysiącletnich dziejach naszego kraju. Nie stronił od unowocześniania swoich arcydzieł poprzez mieszanie wątków, postaci i innych niekonwencjonalnych rozwiązań, które możemy sprawdzić w muzeach, albumach lub wystawić reprodukcje poligraficzne Donum Artis na swoich ścianach i dać się przyjrzeć również innym.
Za słowami Michała Krajskiego z tygodnika Polska Niepodległa: „Można powiedzieć, że malarz ten był kimś więcej niż wielkim artystą – także nauczycielem narodu, który ukazywał momenty świetności i upadku, jakie przeżywała nasza ojczyzna”.