Poczet królów i książąt polskich: Bolesław V Wstydliwy (władca z lat 1243–1279). Reprodukcja słynnego portretu malowanego przez Leonarda Stroynowskiego z rysunku Jana Matejki. Historyczny poczet królów i książąt polskich – znany nam z lekcji historii, a wizerunki, stroje królewskie i książęce pamiętamy jak nie z książek, to choćby z banknotów. Poczet został odmalowany w kolorze przez Z. Papieskiego oraz L. Stroynowskiego według rysunków Matejki.

„Książę Krakowski i Sandomierski”

Bolesław V Wstydliwy – ostatni przedstawiciel małopolskiej linii Piastów. Książę krakowski i sandomierski. Po Henryku Brodatym panował syn jego Henryk Pobożny, który po trzech latach rządów umiejętnych i energicznych zginął śmiercią bohaterską w bitwie z Tatarami na polach Lignicy. Kraków dostał się na dwa lata w ręce księcia mazowieckiego Konrada. Niezadowoleni z jego rządów panowie oddali stolicę księciu Sandomierskiemu Bolesławowi, synowi Leszka Białego. Upadły wówczas i rozprzęgły się dwa największe państwa piastowskie śląskie i mazowieckie. Kraków, nie połączony dotąd z  żadną większą całością terytorjalną, stał się wraz z Sandomierzem dzielnicą samą dla siebie słabą i bez większego znaczenia. To też Bolesław Wstydliwy, książę nie bez zdolności, pobożny i sprawiedliwy, górujący nad rzeszą współczesnych książąt chciwych i drapieżnych powagą i zacnością charakteru, nie mógł skutecznie pracować nad odbudową państwa polskiego ani też odegrać większej dziejowej roli. Ożeniony z córką króla węgierskiego pobożną, świętą Kingą, był dobrodziejem zakonów i kościoła, opiekunem ruchu kolonizacyjnego, który ogarnął wsi i miasta polskie, popierał troskliwie górnictwo. Powstają kopalnie soli w Bochni, srebra w Olkuszu. Ziemie swoje, zniszczone przez drugi straszliwy napad Tatarów w r. 1259. starał się dźwignąć i do dawniejszego stanu dobrobytu doprowadzić. Św. Stanisław został obrany patronem kraju. Podjął próbę chrystianizacji Jaćwingów, która zakończyła się niepowodzeniem. Z Rocznika Traskiego na temat Bolesława V: „Był człowiekiem obyczajnym, wstydliwym, umiarkowanym i łaskawym, nikomu złem na zło nie odpowiadał, wolności Kościoła obrońca, rycerzy prawdziwy miłośnik, ponieważ sobie nic nie pozostawił, lecz wszystko rycerzom szczodrze oddał, mnichów wszelakich był dobroczyńcą”.

Na podstawie: Wydawnictwo Salonu Malarzy Polskich w Krakowie

Jan Matejko to zdecydowanie najbardziej znany malarz polskiej historii. W XIX wieku, w czasach jarzma austriacko-prusko-rosyjskiego, przedstawiał na płótnach kawał zagadnień towarzyszących istotnym wydarzeniom mającym miejsce w niemal tysiącletnich dziejach naszego kraju. Nie stronił od unowocześniania swoich arcydzieł poprzez mieszanie wątków, postaci i innych niekonwencjonalnych rozwiązań, które możemy sprawdzić w muzeach, albumach lub wystawić reprodukcje poligraficzne Donum Artis na swoich ścianach i dać się przyjrzeć również innym.

Za słowami Michała Krajskiego z tygodnika Polska Niepodległa: „Można powiedzieć, że malarz ten był kimś więcej niż wielkim artystą – także nauczycielem narodu, który ukazywał momenty świetności i upadku, jakie przeżywała nasza ojczyzna”.